• ALTIN (TL/GR)
    473,79
    % 0,46
  • ÇEYREK ALTIN
    770,90
    % 0,61
  • AMERIKAN DOLARI
    7,5575
    % 0,12
  • € EURO
    8,9826
    % 0,09
  • £ POUND
    9,7776
    % -0,35
  • ¥ YUAN
    1,1204
    % 0,34
  • РУБ RUBLE
    0,0998
    % -0,71
  • BIST 100
    1.111,96
    % 0,12

Solunum cihazı üreticileri kapanma noktasına geldi

Solunum cihazı üreticileri kapanma noktasına geldi
blank

Koronavirüs tedavisinin en kıymetli ögelerini oluşturan teneffüs cihazı ve temel sarf mazemeleri ile oksijen konsantratörüne yönelik yurtdışından ağır talep var. Buna rağmen, eserlere getirilen ihracat yasağı 100’den ziyade memlekete eser gönderen yerli üreticileri kapanma noktasına getirdi.

Solunum cihazı üreticileri kapanma noktasına geldi

Tüm yerküreyi tesiri altına alan koronavirüsün tedavisinde kullanılan cihazlar ve hayati aşamadaki sarf materyallerini üreten yerli firmalar, Türkiye’de ve yerkürede en çok talebin olduğu bir periyotta kapanma riskiyle karşı zıdda kaldılar. İhracatı yasaklanan eserler, iç piyasadan da muhtaçlık olmasına karşın talep gelmediği için üreticiler, Mayıs ayında üretimi durdurmayı planlıyor.

Koronavirüs salgını yerküredeki tüm kolları önemli formda tahribata uğratırken, gerek salgının yayılma suratını azalacak, gerekse virüs bulaşan hastaların tedavisini gerçekleştirecek araç-gereçlerin üretim modellerinde de değişim yaşanıyor.

Memleketimizde, tanı kiti, ventilasyon cihazı ve sarf gereçleri ile ağır bakıma girmeyen hastaların kullandığı oksijen konsantratörü üreten çok sayıda firma mevcut. Türkiye’nin bu eser kümelerinde rutin devirde 50 milyon dolar civarında bir ihracat pazarı laf konusu. Bu kapsamda kullanılan 7 eserin ihracatı 26 Mart’ta ön müsaadeye bağlanırken, evvel Türkiye’nin gereksiniminin karşılanması, akabinde da ihracata müsaade verilmesi halinde bir yol haritası oluşturuldu. Aradan 3 hafta geçmesine karşın, Türkiye’nin hangi esere ne kadar gereksinimi olduğuna ait tespit tam olarak yapılamadı. 100’ün üzerinde devlete ihracat yapan yerli üreticiler, yasak sebebiyle ihracatı sıfırladıkları üzere, içerden resmi talep olmadığı için, Türkiye’ye de mal verememeye başladılar.

Birçok kalemde muhtaçlığın 5 katından ziyade kapasite var

Bu kategoriye giren eserlerin tamamında Türkiye’nin gereksinimini karşılayacak kapasite var. Fakat bu eserlerin en son kullanıcısı olan kamu kumlarından, üretici firmalara yönelik şu ana kadar somut bir talep oluşturulmaması, firmaların üretimde frene basmalarına yol açtı.

ABD’nin 150 bin ventilatör talebi karşılanamıyor

Firmaların başkanları, kamunun muhtaçlığı tespit edip kola bildirmesi halinde çok kısa vade içinde Türkiye’nin 1 yıllık muhtaçlığını karşılamaya hazır olduklarını bildirdiler. Firmalar şayet kendilerinden alım yapılmayacaksa ihracatın önünün açılması gerektiğini vurgularken, ABD Sıhhat Dairesi ve Avrupa Birliği standardında yapılan üretime büyük talep olduğunu bildiriyorlar. Bir bölüm temsilcisi yalnızca ABD’nin Türkiye’den 150 bin ventilatör talebi geldiğini, bunun karşılığının 1.5 milyar doları bulduğunu lakin olumlu ya da olumsuz talep veremediklerini kaydetti. Yanı sıra çok sayıda Avrupa memleketinden de cihaz talebi gelmesine karşın firmalar bunlara karşılık dahi veremiyor.

Parası alınmış eserler gönderilemiyor

İhracatı ön müsaadeye bağlanmış eserler için daha evvel ihracat irtibatı yapmış, velev parasını öğrenim etmiş firmalar da bu eserleri gönderemiyor. Karşı taraftaki alıcıların da kendi devletlerine yükümlülüklerini noktasına getiremediği için cezai yaptırımla karşı zıdda kaldığına dikkat çekiliyor.

26 Mart’ta yayınlanan İhracatı Yasak ve Ön Olura Bağlı Mallara Ait Bildiri ile 8 eserin ihracatı ön müsaadeye bağlandı. Lakin bu listede mekan almasa da tıpkı Gümrük Tarife İstatistik Konumuna (GTİP) sahip bir çok eserin lojistik firmaları tarafından taşınmadığı, gümrük müşavirleri tarafından da evrak düzenlenmediği belirtiliyor.

“Kamu ya sipariş vermeli ya da ihracatın önü açılmalı”

Firmalar çıkış yoluna ait tahlil tekliflerini de paylaştılar. Türkiye’nin muhtaçlığının tamamını ziyadesiyle karşılamaya hazır olduklarını tekrar eden firma temsilcileri, “Eğer bizim yerküre standardının üzerinde ürettiğimiz cihazlar burada kullanılmayacaksa ihracatın önü açılsın. Kamu sipariş vermeli yahut ihracat yapılmalı. Türkiye milyar dolar seviyesindeki döviz gelirinden mahrum kalmasın, çalışanlarımızı koruyalım, yenilerini ekleyelim” tabirlerini kullandılar.

Çin’den kapılan pazar tekrar kaybediliyor

Koronavirüsün birinci görüldüğü devlet olan Çin, marazın tesirini yavaş yavaş azaltırken, bu yerde üretim yapan firmalar ise tam kapasiteyle çalışmaya başladı. Kaynaklar, yıllardır büyük güçlükle elde edilen Avrupa pazarını Çin’e kaptırmaya başladıklarını vurguladılar. Bu eserlerin ihracatına müsaade verilmezken, yine üretime başlayan Çin’den ithal edilecek birtakım eserler için de gümrük vergisinin sıfırlandığına dikkat çekiliyor.

“Döviz getirmek alanına, fabrikaları kapatmaya hazırlanıyoruz”

Firma temsilcileri, gelinen noktada kısa devir diliminde Türkiye’ye milyar doların üzerinde döviz girdisi sağlayacak bir dal yapılanması olduğuna vurgu yaparken, ihracatın yasak olması yanı sıra içeriye de eser satılamaması sebebiyle, mecvut durumun birçok şirket için sürdürülebilir olmaktan çıkacağını belirttiler. Firmalar değerli kısmı mühendis olmak üzere 1000’in üzerinde işçi çalıştırdıklarını, işsizliğin ve döviz muhtaçlığının had safhada olduğu bir devirde, hem istihdamı hem de döviz girdisini artırmak mekanına üretime ara vermeye hazırlandıklarını vurguladılar. Bir çok firma temsilcisi, bu durumun devam etmesi halinde, bazısının üretim tesisini büsbütün kapatmak zorunda kalacağını, bir kısmının ise TBMM’de kabul edilerek kanunlaştırılan düzenlemeden yararlanarak çalışanları fiyatsız olura göndereceğini söz ettiler.

Hüseyin Gökçe/Dünya