• ALTIN (TL/GR)
    461,53
    % -1,44
  • ÇEYREK ALTIN
    751,70
    % -1,34
  • AMERIKAN DOLARI
    7,6864
    % 0,28
  • € EURO
    8,9820
    % -0,03
  • £ POUND
    9,8054
    % 0,38
  • ¥ YUAN
    1,1309
    % -0,04
  • РУБ RUBLE
    0,1001
    % -0,53
  • BIST 100
    1.102,65
    % 0,59

Paket servise talep yüzde 60 azaldı: Restoranlar çakıldı

Paket servise talep yüzde 60 azaldı: Restoranlar çakıldı
blank

Devlet umumunda yeme içme kolunun ciro kaybı, haziran başına kadar 4 milyar doları bulacak.

Paket servise talep yüzde 60 azaldı: Restoranlar çakıldı

Koronavirüsle uğraş kapsamında restoranların yaklaşık 6 haftadır saklı olması, yeme içme kolunun yüzde 90 daralmasına yol açtı. 

Turizm Restaurant Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneği (TURYİD) Lideri Kaya Demirer, “Sadece ‘gel-al’ ve paket servis verenlerin açık kalmalarına müsaade edildi. Ama bu alt faaliyet kolu dahi memleket umumunda yüzde 60’ın üzerinde daraldı” dedi. Demirer, “Türkiye umumunda yeme içme dalının ciro kaybı, haziran başına kadar yaklaşık 4 milyar doları bulacak” diye konuştu.

6 AY DAHA SÜRER

Türkiye’de irili ufaklı yaklaşık 100 bin restoran var ve buralarda yekun 2 milyondan çokça çalışan istihdam ediliyor. Gelgelelim İçişleri Bakanlığı genelgesiyle bu işletmeler kapatılınca dal neredeyse durdu. İşletmelerin yüzde 50’sinin de paket servisle hizmet verme kapasitesi yok. Bu hizmeti verebilen sair yüzde 50 ise Türkiye’de birinci vakanın görülmeye başlamasından bu yana talebin yüzde 60-70 aralığında daralmasıyla karşı zıdda kaldı. Bu da ya işten çıkarmaların ya da fiyatsız olurların yaşanmasına sebep oldu. Maaş+bahşiş geliri elde eden işçiler ise önemli bir gelir kaybı yaşadı.

Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Umumî Yöneticisi Ramazan Bingöl, bu süreçte işsiz kalanların sayısının şimdi net olmadığını, lakin KGF ve kısa çalışma ödeneklerinin tuttuğu en az 500 bin çalışanın olduğunu söylüyor. Yani bu desteklerden faydalanmak için işten çıkarmalar yasaklanmasaydı 2 milyon çalışanın en az 500 bini işsiz kalacaktı. Lakin kelam konusu desteklerden yararlanamayan, kapsam dışı kalan firmalar da var. Münhasıran Ege Kesimi üzere tatil beldelerinde serinin başlayamaması üzere sebeplerle işten çıkarmaların arttığı tabir ediliyor. Bu ıstırapların 6 ay daha süreceğini öngören Bingöl, “Önümüzdeki aydan itibaren işletmeler yavaş yavaş açılmaya başlar. Ama yılı en âlâ ihtimalle yüzde 50 küçülmeyle kapatırız. Bu süreçte dökülen dökülür. Yeni periyoda ayak uyduran külfet yaşamaz” diyor. 

SERVİS SISTEMI DEĞİŞECEK

Bundan sonraki süreçte restoranların yeni bir servis sistemine geçmesi bekleniyor. Masalar arasındaki boşluğun artması, açık havada yemek yedirilmesi, mutfağın herkese açılması, pakette daha süratli ve hijyenik atılımlar yapılması bunlardan kimileri.

TÜRES Yöneticisi Ramazan Bingöl, “Bu saatten sonra kimse dip dibe yemek yemez. Yan yana birebir masalarda iç içe oturmaz” derken TURYİD Yöneticisi Kaya Demirer ise güçlü markaların öne çıkacağını vurguladı. Demirer, “Bir vade yeni işletmeler ve bilinmedik mekânlar deneyimlemek biraz güç olabilir. Misafirler bildikleri ve inanç duydukları markalara ilgi gösterecek, kendilerini daha inançta hissedeceklerdir. Rezervasyon esnasında epeyce fazla  soru-cevap listesi olacaktır, bunlar üzerinde çalışıyoruz” dedi. Lakin bu kadar basınç altında ve konutlarda kilitli kalmanın neticesinde hayat olağana dönmeye başladığında “rövanş harcama” ve “rövanş seyahat ögelerinin ortaya çıkacağını kaydeden Demirer, şöyle devam etti: “Hayattan rövanş almak isteyen kişiler, toplumsallaşma, keşfetme üzere dürtüler ile hareket edecekler. Bir de ‘korona yaşamanın kıymetini bir defa daha hatırlattı. Bundan sonra daha az çalışacağım, vaktimi ve paramı biraz daha çokça zevklerime harcayacağım’ diyenler olacak. Münhasıran daha orta-ileri yaş dediğimiz 60 yaş ve üzeri bu kümede.”

Gamze Bal/Cumhuriyet