• ALTIN (TL/GR)
    498,46
    % 0,83
  • ÇEYREK ALTIN
    808,00
    % 0,83
  • AMERIKAN DOLARI
    8,1513
    % 0,82
  • € EURO
    9,6415
    % 0,89
  • £ POUND
    10,6363
    % 0,90
  • ¥ YUAN
    1,2154
    % 0,89
  • РУБ RUBLE
    0,1067
    % 0,76
  • BIST 100
    1.153,45
    % 0,79

Nisan çoktan geldi; peki S-400’ler aktive edilecek mi?

Nisan çoktan geldi; peki S-400’ler aktive edilecek mi?

Koronavirüs salgını tüm yerkürede gündemin neredeyse tek konusu haline geldi. Kısa bir müddet öncesine kadar manşetlerden düşmeyen S-400 buhranı artık…

Nisan çoktan geldi; peki S-400’ler aktive edilecek mi?

Koronavirüs salgını tüm yerkürede gündemin neredeyse tek konusu haline geldi. Kısa bir mühlet öncesine kadar manşetlerden düşmeyen S-400 bunalımı artık gölgede kalmış üzere gözükse de Washington ve Avrupa başşehirleri Türk hükümetinin bu mevzuda atacağı adımı çok yakından takip etmeye devam ediyor. Dikkatler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, S-400’lerin aktive edilmesi talimatını verip vermeyeceğine çevrilmiş durumda.

Erdoğan, daha evvel yaptığı açıklamalarda, Nisan ayı itibariyle sistemin faal hale geleceğini duyurmuş, bir ay kadar evvel Türk basınında çıkan haberlerde de Ankara Mürted Havaalanı’ndaki S-400’lerle ilgili heyetim, test ve eğitim süreçlerinin büyük ölçüde tamamlandığı, sistemin Mart ahir aktive edileceği tez edilmişti.

Ankara vazgeçer mi?

Nisan ayına girilmesine karşın Ankara’dan şimdi bir açıklama gelmedi. Diplomasi kulislerinde ise Ankara’nın bu kararını geciktirebileceği, velev vazgeçebileceği konuşuluyor.

DW Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Rusya Milletlerarası Bağlar Kurulu Türkiye kompetanı Timur Ahmetov ise Türk hükümetinin S-400’leri aktive etmekten vazgeçeceğine ihtimal vermediğini söyledi. “Türk makamlarının resmi açıklamalarına güvenmekten yanayım” diyen Ahmetov, kendisinin, S-400’lerin planlandığı üzere aktive edileceğine inandığını söyledi.

ABD’nin önde gelen mütalaa kuruluşlarından Dış Siyaset Araştırma Enstitüsü’nün Ortadoğu Programı Yöneticisi Aaron Stein da Türkiye’nin S-400’leri aktive edeceği görüşünde. Stein, DW Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede, “Türk Hükümeti çok açık bir halde bu sistemin aktive edileceğini tekraren beyan etti, ben bu beyanların doğruluğundan yola çıkıyorum” dedi.

Silah ambargosu uygulanıyor

Ankara’nın S-400 tercihinin, Türkiye ile Batılı müttefikleri arasındaki bağlantılarda çok önemli tansiyonlara yol açtığını hatırlatan Stein, sistemin önümüzdeki günlerde faal hale getirilmesi halinde çok daha yavuz bir sürece girilebileceğine dikkat çekti. Stein, bu türlü bir durumda “öngörülemez” olarak nitelendirdiği ABD Lideri Donald Trump’ın uygulamakta ayak sürdüğü, kısaca CAATSA olarak isimlendirilen, Amerika’nın Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası kaynaklı yaptırımların devreye sokulabileceğini, başkaca ABD Kongresi’nde de Türkiye’ye yaptırım öngören tasarılarının da bulunduğunu hatırlattı.

“S-400’ler, bağlantıları baltalıyor” diyen Amerikalı mütehassısa nazaran Rus imalatı hava savunma sistemi alması nedeniyle Türkiye esasen halihazırda Batılı müttefikleri tarafından izole ediliyor.

Stein, Türkiye’nin bu tercihi nedeniyle F-35 girişiminden çıkartılarak milyonlarca dolar kayba uğradığını, süreçte pek çok Avrupa devletinin de Türkiye’ye silah ambargosu uyguladığını, ABD Kongresi’nin de geniş kapsamlı savunma eserleri ihracatını onaylamayarak Türkiye’ye fiilen silah ambargosu uygulamakta olduğuna dikkat çekti.

NATO üyesi Türkiye’nin, ittifakın hasım olarak nitelendirdiği Rusya’dan hava savunma sistemi satın alması ve bunların faal hale getirilecek olunması, ABD liderliğindeki Garp İttifakı ile Rusya arasındaki güç savaşında kritik bir dönüm noktası oluşum ediyor.

Rusya’dan stratejik hesap

Rusya için NATO üyesi bir memlekete 2 milyar 500 milyon dolar karşılığında S-400 satmış olmak hem mali hem de stratejik bir muvaffakiyet, ayrıyeten bunun Batı’da yol açtığı bölünmeler, İttifak içinde yarattığı çatlak da büyük bir kazanım olarak görülüyor.

Rus eksper Ahmetov, Moskova’nın diplomatik ve stratejik hamlesini şöyle yorumluyor: “Rusya, Çin ve vesair yükselen güçler ile birlikte, ABD’ye karşın çok kutuplu bir yerküre nizamı kurmaya çalışıyor. Bu nedenle ABD’nin gücünü kırmak için Batı’daki mevcut fay hatlarını derinleştirmeye çalışıyor. Laf konusu fay hatlarının birisi de ABD ve Türkiye arasındaki tartışmadır. Asıl bahis Türkiye’nin bağımsızlığını Amerika’ya kabul ettirmek, çok merkezli tertibi dayatmaktır.”

Kritik dönüm noktası olabilir

Erdoğan, S-400’ler konusunda geri adım atmamakta kararlı olduğunu, “Kimse bizim tükürdüğümüzü yalamamızı beklemesin” laflarıyla lisana getirmiş olsa da, Batılı müttefikleri Türkiye’nin S-400’leri aktive etmemesi umudunu koruyor.

Kimi Batılı eksperler, Erdoğan’ın S-400 ısrarının Türkiye’nin Garp ittifakından kopuş sürecinin bir sembolü olacağını, domino tesiri yaratarak, yalnızca savunma meydanında değil, siyasi ve ekonomik olarak da bağlarda onarılması imkansız büyük yaralar açılacağını savunuyor.

Bu bahiste sırf ABD değil, Almanya, İngiltere ve Fransa da kaygılarını en üst seviyede Türk tarafına iletiyor. Son olarak 17 Mart’ta, Erdoğan ile videkonferans aracılığıyla görüşen İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron ve Almanya Başbakanı Angele Merkel, beklentilerini ilettiler. Velev Merkel, görüşme sonrasında basın içtimasında şu dikkat cazip sözleri kullandı: “NATO’yu da konuştuk. Türk Cumhurbaşkanı bir kere daha Türkiye’nin NATO üyeliğini istediğini vurguladı. Biz de buna atfettiğimiz kıymete vurgu yaparak, bundan duyduğumuz memnuniyetimizi söz ettik. Bunun gereği olarak da, siyasi farklılıklarımızı tartışmamız daha mecburî bir nitelik kazanıyor.”

Iktisattaki gidişat kararı tesirler mi?

Verilen bu iletilerin Erdoğan’ın kararını etkileyip etkilemeyeceğini önümüzdeki günler gösterecek. Alman Marshall Fonu’nun (GMF) kıdemli araştırmacısı Kadri Taştan’a nazaran, hem İdlib’de yaşanan son gelişmeler hem de Koronavirüs salgını nedeniyle Türkiye, S-400’lerin faal hale getirilmesini geciktirebilir.

Metnin devamı burada.

Deutsche Welle Türkçe