• ALTIN (TL/GR)
    487,47
    % 0,87
  • ÇEYREK ALTIN
    789,30
    % 0,77
  • AMERIKAN DOLARI
    7,8572
    % -1,10
  • € EURO
    9,2978
    % -0,61
  • £ POUND
    10,2619
    % -0,32
  • ¥ YUAN
    1,1739
    % 0,29
  • РУБ RUBLE
    0,1024
    % -0,43
  • BIST 100
    1.165,70
    % 1,32

Mohamed El Arian:  Piyasa ve ekonomistler coronavirüs hakkında aşırı iyimser

Mohamed El Arian:  Piyasa ve ekonomistler coronavirüs hakkında aşırı iyimser

Corovirüs salgınının acı gerçekleri ve hala “V” şeklinde toparlanma bekleyen piyasa katılımcıları ve ekonomistlerin düşünceleri arasındaki uçurum daraldı, ama hala…

Mohamed El Arian:  Piyasa ve ekonomistler coronavirüs hakkında aşırı iyimser

Corovirüs salgınının acı gerçekleri ve hala “V” şeklinde toparlanma bekleyen piyasa katılımcıları ve ekonomistlerin düşünceleri arasındaki uçurum daraldı, ama hala yatırımcılar için çetin ikilemler teşkil edecek boyutta.

Yatırımcıların kafasındaki sorular ne kadar kolay cevaplanırsa, finansal istiktrarı bozacak şokların yaşanması ihtimali o kadar azalır.

İyimser ekonomistler önce 1Ç2020’de “ani duruş”, ardından 2Ç2020’den itibaren hızla toparlanmaya oynadılar. Şimdi senaryo 2Ç2020’de de daralma, akabinde hızla toparlanma. Ama bu projeksiyonlar  salgının uzaması ihtimali ve salgın bittiğinde ekonomide “start” butonuna basmanın kolay olmayacağını kapsamıyor.

Büyük şirketler artık 2020 için kar tahmini veremiyor. Çoğu ihtiyaç olursa diye tam nakit akımları zayıflarken yeni krediler aldılar. Bu arada, kredi derecelendirme kuruluşlarından da sağanak gibi not indirimleri yağmaya başladı.

Büyük şirketlerin tahvil ihraçları Fed’in cömertçe para basması ve 2008 krizinde aklına dahi getiremeyeceği yeni bono-tahvil alım programları sayesinde sahipsiz kalmadı. Ama, sonuçta işten çıkarmaları da engellemedi. Son 3 veri haftasında ABD’de ilk işsizlik başvuruları 17.7 milyon oldu.

İşten çıkarmalar ve hala çalışanlar için zorunlu ücret indirimleri hane halklarının harcama davranışlarını uzun soluklu olarak değiştirebilir. Büyük Buhran esnasında şahit olduğumuz tutumlu davranma refleksi yeniden ortaya çıkabilir.

Konsensus ekonomik tahminler tüketici davranışlarındaki bu bozulmanın kalıcı olacağı ihtimalini dikkate almıyor. Bu senaryoda, analistlerin kote şirketler için kar tahminleri de havada kalır. Aileler tüketmezse, şirketler satamaz.  Ayrıca, havada uçuşan tahminler, uzun sürecek bir riskten kaçınma dönemini, devletin özel sektöre zorunlu müdahalesinin sonuçlarını ve en kritiği çok sayıda şirketin iflası olasılığını da dikkate almıyor.

Stratejist ve ekonomistlerin aşırı iyimser öngörülerinin ardında 2008’den bu yana ortaya çıkan “hakim psikolojinin” büyük etkisi var. O krizden bu yana Fed ne zaman piyasalar sıkışsa yardıma koşarak, yatırım risklerini azalttı.

Para ve maliye politikalarının bu salgında ne kadar faydalı olabileceği hususunda da bir kafa karışıklğı var. Bu politikalar likidite sıkışıklığına ve piyasa paniklerine ilaç olabilir. Fakat, konkordato ve iflasları veya zayıf devletlerin borç temerrütüne düşmesine karşı  fayda sağlamazlar.

Bu çerçeveyi göz önünde bulundurarak, salgın sonrasının yeni yatırım dünyasına hazırlıklı olmalıyız. Yatırımcıların “kalite” arayışı şimdiden başlamalı.

Öncelikle, yüksek kaldıraçlı şirketlerin hisseleri ve ödemeler dengesi pozisyonu zayıf  ülkelerin menkul kıymetlerinden çıkılmalı. Nakit birikimi olan, mütevazi miktarda kısa vadeli borç taşıyan ve salgın sonrası nakit akımını koruyabilecek şirket ve ülkeler portföye dahil edilmeli.

Şirketler özelinde, tedarik zincirlerini üretim merkezlerine yakın noktalara taşıyanlar, globalleşmenin yavaşlamasından yararlanacaklar ve işini kısa sürede karlı şekilde sanal dünyaya taşıyabilecek olanlar tercih edilmeli.

Nihayetinde, salgın sonrasında batık şirket ve ülkelerin tahvillerinde fırsatlar çıkacak. Bir çok şirket hayatta kalmak için kelepir hisse ve yüksek faizli tahvil satmak zorunda kalacak. Yatırımcıların bu fırsatlardan yararlanmak için portföylerinde normalin üstünde nakit tutmaları sağlıklı olur.

El Arian’ın Financial Times’da yayınlanan “Markets and economists are still too upbeat on coronavirus” başlıklı makalesinden kısaltılmış tercümedir.

Not indirimleri gelmeden Borsa’da fırsat yok

Kıbrıs İktisat Bankası: Çanlar gelişmekte olan ülke para birimleri için çalıyor

Economist Intelligence Unit:  Yeni ülke iflasları gündeme gelecek

JP Morgan:  Borsalarda fasit daireye hazır olun