• ALTIN (TL/GR)
    456,68
    % -0,26
  • ÇEYREK ALTIN
    744,90
    % -0,29
  • AMERIKAN DOLARI
    7,6194
    % -0,09
  • € EURO
    8,9056
    % -0,08
  • £ POUND
    9,7305
    % -0,01
  • ¥ YUAN
    1,1186
    % 0,20
  • РУБ RUBLE
    0,0992
    % -0,05
  • BIST 100
    1.119,56
    % 1,53

Latin Amerika:  Salgının yeni merkezi

Latin Amerika:  Salgının yeni merkezi
blank

Cuma itibarıyla 83 bin vaka ve 4 bin mevtle 430 milyon nüfuslu Latin Amerika coronavirüs pandemisinin en berbatından sakınmış bir…

Latin Amerika:  Salgının yeni merkezi

Cuma itibarıyla 83 bin vaka ve 4 bin irtihalle 430 milyon nüfuslu Latin Amerika coronavirüs pandemisinin en berbatından sakınmış bir görünüm arzediyor. Gelgelelim, bu görünüm yanıltıcı. Tıp mütehassıslarına nazaran, bir çok memleket önalıcı önlemlerle salgının suratını azaltmaya çalıştıysa da başarılı olamadı. Vaka sayıları gerçek hastalık/nüfus orantısını değil, testlerin zayıflığını yansıtıyor. Hala kıtada salgının iki odağı Ekvador ve Brezilya. Ama, bütün devletlerde vaka sayısı artıyor.  Peru yahut Arjantin 2. kurban olabilir.  Yalnız Brezilya’da potansiyel  hasta sayısı 600 bin 1.1 milyon arasında kestirim ediliyor.  %10’u açlık hududunda yaşayan bu varlıklı kıtda, Covid-19 35 milyon kişisi daha sefalete itebilir.  BM yan örgütü CEPAL kıta ekonomilerinin bu sene %5.3 daralmayla Büyük Buhran’ı aratmayacak bir yıl geçireceğini söz etti.

Pandemi başlarken Latin Amerika korunma konusunda epey avantajlıydı. Virüs Kıta’ya geç geldi ve Avrupa’dan ders alan bir çok devlet de önleyici tebirleri hayata geçiriyordu. Ek olarak, Kıta’da milletlerarası ulaşımın daha seyrek olması da  bulaşmayı yavaşlatıyor. Lakin, alınan tedbirler çağın gerisinde kalmış sıhhat sistemlerinin illetle baş etmesine yetmedi. Yaygın sefalet yüzünden karantina ve içtimaî uzaklık kuralları istenen randımanı veremedi. Bunların üstüne 230 milyon nüfusuyla Kıta’nın devi Brezilya’nın başında Covid-19’un önemli bir hastalık olduğuna inanmayan Bolsanaro var.

Hala gerekli karantina tedbirlerini almayı redden Bolsanaro yüzünden,  Brezilya artık salgını birincil merkezi. Vaka sayısı 90 bine yaklaşırken, riskli öbekler arasında tarama yapılamaması gerçek boyutu gizliyor. Gerçek vaka sayısı 600 bin 1.1 milyon arasında olabilir.  Ülkenin günlük test kapasitesi 5 bin civarında. Türkiye günde rahatlıkla 40 bin kişinin örneğini alabiliyor.

2. odak Ekvador’da ise 25 bin civarında vaka olmasına karşın, sıhhat hizmetleri başa çıkamıyor. Liman kenti Guayaquil “toplu morg” olarak tanım edilirken, cesetler sokakta çürümeye başladı.

Günlük vaka sayılarındaki artıştan yola çıkarak Peru ve Arjantin’de de salgının daha berbata gitmesi nerdeyse kesin.  Eksperler Kıta’da epideminin ne devir tepe yapacağı hakkında bir fikre sahip değil, fakat Kıta’nın salgının ABD’den sonraki “epicenteri” yani merkezi olacağına dair görüş hakim.

Yeni durumdan projeksiyonlar yapan United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean’a (CEPAL) nazaran, Orta Amerika ve Kıta’da yekun GSYİH bu sene %5.3 daralarak Büyük Buhran’a emsal bir durgunluk yaratacak. Venezuela %18 daralabilir. İç savaşla eriyip giden ülkeyi %6.5 daralmayla Meksika, Arjantin ve Ekvador takip edecek.

Latin Amerika ABD’ye çok kaçak göçmen veren bir Kıta. Epideminin kontroldan çıkması, ABD’de yeni salgın tehditleri oluşturabilir. Ek olarak, Kıta ziraî eserler ve madenlerde global tedarik zincirinin çok değerli bir modülü. Salgının yayılma suratı, Kıta’nın ihracat faaliyetlerini tehdit ederse, global ekonomiyi de etkileyecek bir manzara ortaya çıkar. İşin berbatı, salgınla başa çıkmak için eksik olan tıp çalışanı olunca, sorunu çözmek de kolay olmuyor.

Eksiksiz fırtına: Gelişmekte olan devletlerde COVID-19

BM’den kadim kıyamet uyarısı

FÖŞ yazdı: Covid-19: Kültür-merkezli bakışın sonuçları çok acı olacak 

Latin Amerika:  Salgının yeni merkezi