• ALTIN (TL/GR)
    441,81
    % -0,28
  • ÇEYREK ALTIN
    721,00
    % -0,14
  • AMERIKAN DOLARI
    7,4126
    % 0,58
  • € EURO
    9,0363
    % 0,53
  • £ POUND
    10,1620
    % 0,17
  • ¥ YUAN
    1,1438
    % 0,21
  • РУБ RUBLE
    0,0986
    % -1,33
  • BIST 100
    1.542,45
    % -0,59

‘İşten çıkarma yasaklanıyor’ aldatmacası: İşten çıkarmanın cezası sadece 2 bin 945 TL!

‘İşten çıkarma yasaklanıyor’ aldatmacası: İşten çıkarmanın cezası sadece 2 bin 945 TL!

İktidarın salgına karşı çalışanları korumak teziyle TBMM’ye sunduğu torba yasa teklifinde patronlara brüt minimum fiyat meblağı kadar ceza ödeme koşuluyla istediğini işten çıkarma hakkı veriliyor. Üstelik tek taraflı fiyatsız müsaade yasal hale geliyor

‘İşten çıkarma yasaklanıyor’ aldatmacası: İşten çıkarmanın cezası sadece 2 bin 945 TL!

İktidarın Covid-19 salgınının içtimaî ve ekonomik hayata olumsuz tesirlerini azaltmak teziyle TBMM’ye sunduğu torba yasa teklifinden emekçileri koruyacak kararlar çıkmadı. Patron, bir aylık brüt minimum fiyat olan 2 bin 945 TL ceza ödeyerek istediğini işten çıkartabilecek.

62 unsur olarak hazırlanan lakin daha sonra 15 unsura düşürülen torba yasa teklifi, dün TBMM’ye sunuldu. “İşten çıkarma yasaklanıyor” propagandasıyla kamuoyuna lanse edilen teklif, emekçilerin haklarına yönelik olumsuz düzenlemeler içeriyor.

Teklifte taraf alan düzenlemeler şöyle:

Aylık 1172 tl: Ücretsiz olura çıkarılan emekçilerle, işten çıkarılan fakat işsizlik ödeneğinden yararlanamayan emekçilere günlük 39,24 TL fiyat desteği verilecek. Taban ecrin yarısı kadar olan bin 172 TL’lik ödeme üç ay mühletle yapılacak.

Zarurî fiyatsız müsaade: İşveren çalışanları üç ay fiyatsız olura ayırabilecek. Patron bu hakkı çalışanın isteği olmasa da kullanabilecek. Bu vadede emekçi muteber fesih hakkını kullanarak kıdem tazminatı üzere haklarını da alamayacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu vadeyi altı aya kadar uzatabilecek.

2 bin 945 lira ceza: İşverenlere iş akdi feshi yasağı getirdiği ileri sürülen teklifte caydırıcılığı sağlayacak bir karar mekan almadı. Karara ters hareket eden patronlar bir aylık brüt taban fiyat kadar ceza ödemesi koşuluyla istediği emekçinin iş akdini feshedebilecek.

Toplu pazarlık sürecine erteleme: Yetkili sendikaların tespiti için 15 Mayıs olan tarih 15 Temmuz’a, Resmi Gazete’de yayımlanması da eylül ayına erteleniyor. Böylece toplu pazarlık sürecinin başlatılması erteleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bunu bir yıl vadeyle erteleme hakkı da veriliyor.

Fiili grev yasağı: Toplu pazarlık hakkı, çoğunluk tespiti, çoğunluk tespitine itiraz, toplu kontrat yetkisinin verilmesi, toplu mukavele görüşmelerine başlanması, resmi arabulucu sürecinin başlaması, sona ermesi, grev kararının alınması, grev pratiği üzere süreçler üç ay mühletle erteleniyor, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bu vadeleri de uzatma salahiyeti veriliyor. Bakanlığın üç ay vadeyle bu süreçleri başlatmama hakkına sahip olması, çalışanların fiili olarak grev hakkını da ortadan kaldırıyor.

FIYATSIZ MÜSAADE DAYATMASINDA ISRAR

Yasa teklifinde, İşsizlik Sigortası Kanunu’na şu hususların eklenmesi öngörülüyor:

MUVAKKAT UNSUR 24: Bu hususun yürürlüğe girdiği tarihte iş akdi bulunmakla birlikte 4857 sayılı Kanunun muvakkat 10’uncu unsuru uyarınca patron tarafından fiyatsız müsaadeye ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan personeller ile 15/3/2020 tarihinden sonra 51’inci husus kapsamında iş mukavelesi feshedilen ve bu Kanunun gayrı kararlarına nazaran işsizlik ödeneğinden yararlanamayan personellere rastgele bir çevre güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla ve 4857 sayılı Kanunun muvakkat 10’uncu unsurunda yan alan fesih yapılamayacak vadeyi geçmemek üzere, bu vade içinde fiyatsız olurda bulundukları yahut işsiz kaldıkları mühlet kadar, Fondan günlük 39,24 TL nakdi fiyat desteği verilir. (…)

Teklifte İş Kanunu’na ise şu hususun eklenmesi isteniyor:

SÜREKSIZ UNSUR 10: Bu Kanunun kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın her türlü iş yahut hizmet bağıdı, bu unsurun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay vadeyle 25’inci hususun 1. fıkrasının (II) numaralı bendinde ve öteki kanunların ilgili kararlarında konum alan ahlak ve uygun niyet kurallarına uymayan haller ve gibisi sebepler dışında patron tarafından feshedilemez.

Bir numara fıkrada yan alan üç aylık mühlet içerisinde patron emekçiyi külliyen yahut kısmen fiyatsız olura ayırabilir. Bu unsur kapsamında fiyatsız olura ayrılmak, emekçiye makbul sebebe dayanarak mukaveleyi fesih hakkı vermez. Bu unsur kararlarına münafi olarak iş mukavelesini fesheden patron yahut patron vekiline, akdi feshedilen her emekçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt minimum fiyat fiyatında idari para cezası verilir.

Cumhurbaşkanı bir numara fıkrada nokta alan üç aylık vadeyi altı aya kadar uzatmaya yetkilidir.

Nurcan Gökdemir/Birgün