v Hisse Senedi Stratejisi:  Pandemi Zamanlarında Yatırım | Kredimi Hesapla
  • ALTIN (TL/GR)
    502,46
    % 0,18
  • ÇEYREK ALTIN
    813,80
    % 0,10
  • AMERIKAN DOLARI
    8,1958
    % 0,11
  • € EURO
    9,6547
    % -0,07
  • £ POUND
    10,6906
    % -0,01
  • ¥ YUAN
    1,2222
    % 0,28
  • РУБ RUBLE
    0,1064
    % 0,29
  • BIST 100
    1.152,63
    % 0,72

Hisse Senedi Stratejisi:  Pandemi Zamanlarında Yatırım

Hisse Senedi Stratejisi:  Pandemi Zamanlarında Yatırım

Yerküreyi Durduran Salgın   Yerküre bir asır evvel karşılaştığı İspanyol Gribine benzeri bir pandemi ile savaşıyor. Covid-19 üç ay içinde…

Hisse Senedi Stratejisi:  Pandemi Zamanlarında Yatırım

Yerküreyi Durduran Salgın

Yerküre bir asır evvel karşılaştığı İspanyol Gribine misal bir pandemi ile savaşıyor. Covid-19 üç ay içinde tüm yerküreye yayılacak kadar bulaşıcı ve mahsusen 65 yaşının üzerinde ve kronik marazı olanlar için öldürücü bir virüs. Kısa vadede aşısı yahut ilacı bulunma ihtimali düşük olan bu salgına karşı “sosyal aralığın artırılması, izolasyon ve kısmi olarak iktisadın kapatılması yolu” ile savaş etmek zorundayız. Uygun haber, matematiksel modelimiz Avrupa ve Türkiye’de marazın Mayıs ayında denetim altına alınacağını ve Haziran başından itibaren hayatın olağanlaşacağını söylüyor.

Yerküre iktisadı durgunluğa giriyor

Bed haber, salgına karşı alınan tedbirlerin yerküre iktisadını durgunluğa sokması bekleniyor. Durgunluğun şiddeti ve vadesi salgınlıkla uğraşta sağlanacak muvaffakiyete ve devletlerin durgunluğa karşı ne nokta radikal programlar uygulayacağına bağlı olarak belirlenecek. OECD varsayımına nazaran tedbirlerin sıkı bir formda uygulandığı her ay ekonomiyi %25 küçülterek yıllık büyümeyi 2,0 yp aşağı çekiyor. Salgının yayılmasını denetim altına almak için üç ay boyunca iktisatların kısmi olarak kapatıldığı baz senaryoda global büyüme 6 yp geriliyor. Bu hesaba nazaran, sene başında %3 büyüyeceği öngörülen yerküre iktisadı 2020 yılında %3 daralacak.

Piyasalar U velev L biçiminde kötümser bir senaryoyu fiyatlıyor

Marazın denetim altına alındığı ve hayatın olağana döndüğü baz senaryoda 2021 yılında global iktisatta V biçiminde (%3-%3,5) bir canlanma öngörülüyor. Salgının üç ayda denetim altına alınamadığı ve/veya sonbaharda geri geldiği kötümser senaryoda yerküre iktisadı %4-%5 geriliyor. İflasların ve işsizliğin arttığı, öngörülebilirliğin azaldığı bu senaryoda 2021 yılında iktisatta U biçiminde (%1- %2) sonlu bir toparlanma görülüyor. Mevcut piyasa değerlemeleri global büyümenin 2021 yılında U formunda velev L biçiminde seyrettiği kötümser bir senaryoyu fiyatlıyor.

Salgın Türkiye iktisadını hassas bir periyotta vurdu

Türkiye global salgın ile 2018 döviz şokunun açtığı yaraların yeni yeni güzelleştiği ve iktisadın tekrar büyüme patikasına girdiği hassas bir devirde karşılaştı. Içtimaî aralığın artırılması, seyahatin engellenmesi ve izolasyon tedbirleri hizmet dalında ve münhasıran turizm ortamında sert bir daralmayı tetikledi. İç, dış turizm ve dolaylı tesirler birlikte alındığında bu bölümün Türkiye iktisadına eği %12‘yi, istihdama eği %7’yi geçiyor. Turizm 2009 global şokunu az hasarla atlatmamızda kıymetli rol oynayan bir koldu.

Türkiye salgına karşı ekonomiyi tam olarak kapatma yoluna gitmedi

Azık, sıhhat, lojistik, perakende üzere mecburî ortamlar dışında, ihracata yönelik çalışan birden fazla şirket üretimini düşük kapasite ile de olsa sürdürmeye devam ediyor. Fakat en büyük iki dış ticaret ortağımız Avrupa (%49) ve Orta Doğu’nun (%19) derin bir durgunluk içinde olması Türkiye’nin iç talepteki kaybını ihracat ile dengelemesi talihini ortadan kaldırıyor.

Baz senaryoda 2020 yılında iktisat %2.5 küçülüyor

Baz senaryomuzda, büyüme varsayımımızı, iktisadın Mart-Nisan-Mayıs devrinde kısmi olarak kapanması nedeniyle, 5,5yp düşürüp -%2,5’e çekiyoruz. Salgının denetim alınması sayesinde 2021 yılında V biçiminde (%5,0) bir büyüme patikası öngörüyoruz. Salgının geri geldiği istenilmeyen senaryoda 2020 yılında %4,5 küçülmenin gerisinden 2021 yılında U biçiminde kademeli bir büyüme (%2,0) öngörüyoruz. Türkiye bu çaplı bir durgunluk ile rahatlıkla başa çıkabilir. Lakin salgının denetim altına alınmasının gecikebileceği ve finansal istikrarsızlık riskinin artabileceği bir senaryoya karşı B planlarının oluşturulması gerekiyor. Bu süreçte istihdam kaybının sınırlanması, iflas mekanizmasının çalıştırılmaması, karşılıklı yükümlülüklerin mekanına getirilmesi için kamu kaynaklarının kullanılması ve piyasalarla güzel muhabere kurulması gerekiyor.

Maliye siyasetinde ekonomiyi desteklemek için nokta var mı?

Iktisat idaresi salgının iktisat üzerindeki tesirlerini hafifletmek için şirketlere vergi indirimleri sağlayan 100 milyar liralık bir paket açıkladı. Ulusal gelirin %2,3’ü seviyesindeki paket önden yüklemeli nakit teşviklerden çok vergi muafiyeti ve/veya ötelemesinden oluşuyor. Ekonomik İstikrar Kalkanı ismi verilen paketle havacılık başta olmak üzere, otelcilik, alışveris merkezleri, otomotiv, lojistik, perakende üzere dallara vergi indirimi sağlanıyor. İşten eleman çıkarmak zorunda olan şirketlere kısa çalışma ödeneği imkanı getiriliyor. Iktisatta durgunluğun boyutunun artması durumunda Ankara nakit harcama kısmı daha yüksek olan ek paketler açıklayabilir. Türkiye’nin ulusal gelirin %34’ü civarındaki kamu borcu ekonomik durgunlukla savaşmak için maliye siyasetinin gevşetilmesine müsaade veriyor.

Finansal koşullar gereğince gevşek

Temmuz 2019’dan bugüne 1.425bp nema indirimi yapan Türkiye en düşük gerçek getiri veren gelişmekte olan memleketler arasında taraf alıyor. Kredi büyümesine bağlanan zarurî karşılık orantıları yoluyla da para siyaseti büyümeye destek veriyor. Salgınla savaşın uzadığı senaryoda 2001 yılında kamu bankalarına Hazine’nin verdiği DİBS’lerin Merkez Bankası tarafından paraya çevrilmesi üzere tahlillere baş vurulabilir.

Dış istikrarda düzelmeye karşın yabancı para borcumuz yüksek

Türkiye 2018 döviz buhranından kişisel dalın dış borcunu azaltarak (milli gelirin %7’si), cari açığı düşürerek (milli gelirin %5’i) çıktı. Üstelik dış istikrardaki bu düzeltme ekonomiyi durdurarak yapılmadı (2019 büyümesi %0,9). Buna karşın, global risk iştahının bozulduğu bir konjonktürde dış borcunun (milli gelirin %58’i) ve kısa vadeli finansman muhtaçlığının ( ulusal gelirin %20’si) yüksekliği mevcut ortamda risk primini arttırıyor.

İçinde bulunduğumuz ortam üzere oynaklığın ve belirsizliğin yüksek olduğu devirlerde dip seviyeleri yakalamak çok güç, hasebiyle orta vadeli bir portföy oluştururken kademeli olarak alım yapılmasını mümkün düşüşlere karşı kâfi ölçüde nakit tutulması gerektiğini düşünüyoruz.

Bu periyotta pay seçimi her zamankinden daha kıymetli. Model Portföyümüze mevcut durumu taban hasarla atlatabilecek sağlam iş modeli ve güçlü mali tablosu olan şirketlerin yanı sıra çokça cezalandırıldığını düşündüğümüz durgunluktan etkilenecek isimleri de koyduk. Covid-19 bunalımının takip listemizdeki şirketleri ne ölçüde etkileyeceğine yönelik tahlili 9. sahifede bulabilirsiniz.

Hangi paylar daha şanslı?

Iktisattaki ani duruş riskine ek olarak GOÜ’lerden varlık çıkışları ve artan risk primlerine rağmen, varlık yeterlilik orantısı ve likiditesi güçlü bankaları borsa endeksiyle eşit tartıyla model portföyümüzde tutmaya devam ediyoruz. Tercih ettiğimiz isimler Garanti Bankası (GARAN.IS) ve Akbank (AKBNK.IS). Listemizde bulunan şirketlerden Turkcell (TCELL.IS), Ulker (ULKER.IS), Koza Altın (KOZAL.IS) ve Logo (LOGO.IS), mevcut bunalımdan nispeten az etkileneceğini düşündüğümüz isimler. Buna rağmen Tofas (TOASO.IS), yurtiçi ve yurtdışı talep düşüşünden tabiatı gereği etkilenecek ancak çok cezalandırıldığını düşündüğümüz bir behre.

Baz senaryomuzu Türkiye iktisadının 2020 yılında %2,5 küçülme sonrasında 2021 yılında %5 büyüdüğü V biçiminde bir toparlanma üzerine kurduk. Gelgelelim şirket seçimimizde doların güçlenmeye devam ettiği ve gelişmekte olan memleketlerden anamal çıkışının hızlandığı bir uç senaryoyu da dikkate aldık. Bu hedefle, 2008 Küresel Finansal Buhranının BIST şirketlerinin finansallarında yarattığı hasarı kullanarak bir simülasyon yaptık.

Takip listemizde konum alan şirketlerin 2008 ve 2009 yıllarında Defter Kıymeti, Net Kar ve FAVÖK rakamlarında yaşadıkları daralmayı 2019 yıl sonu rakamlarına uygulayıp her şirket için mevcut fiyatlarla FD/DD, F/K, ve FD/FAVÖK rasyoları hesapladık. Gerilim testi sonrası oluşan orantıları şirketlerin geçmiş uzun periyotlu ortalama çarpanları ile kıyasladık (Sayfa:10). Bu bize mevcut değerlemelerin 2008 bunalımı gibisi bir şoku ne ölçüde fiyatladığına dair bir fikir veriyor. Yeniden de bu tahlilin sonuçlarını, mevcut şokun 2008 buhranından çok farklı olduğunu, şirketlerin faaliyet karlılığının ve finansal gücünün aradan geçen uzun vadede değişebileceğini hesaba katarak, okumak da yarar var.

İş Yatırım aylık strateji raporundan alıntıdır

Hisse Senedi Stratejisi:  Pandemi Zamanlarında Yatırım