• ALTIN (TL/GR)
    448,83
    % -1,90
  • ÇEYREK ALTIN
    730,20
    % -2,68
  • AMERIKAN DOLARI
    7,8187
    % -0,74
  • € EURO
    9,3602
    % -0,39
  • £ POUND
    10,4091
    % -1,19
  • ¥ YUAN
    1,1981
    % 0,07
  • РУБ RUBLE
    0,1043
    % 0,12
  • BIST 100
    1.328,73
    % -1,02

Fed faiz indirmeyecek ama söyleyecekleri çok önemli …

Fed faiz indirmeyecek ama söyleyecekleri çok önemli …

Fed’in Kongre tarafından atanan iki temel amacı vardır: Maksimum istihdamı ve istikrarlı fiyatları teşvik etmek. ABD merkez bankası bugün iki…

Fed faiz indirmeyecek ama söyleyecekleri çok önemli …

Fed’in Kongre tarafından atanan iki temel amacı vardır: Maksimum istihdamı ve istikrarlı fiyatları teşvik etmek. ABD merkez bankası bugün iki gün sürecek yeni bir politika toplantısına başlayacak ve söz konusu iki amaçtan hiçbiri üzerinde kontrole sahip değil çünkü ve koronavirüs salgını tarafından darp edilen bir ekonominin nereye gittiğini yargılamaya çalışmakta.

Mevcut krize faiz oranlarını düşürerek, tahvil alımına devam ederek ve kredi piyasalarını destekleyerek müdahele eden Fed’in Çarşamba günü bir açıklama yayınlaması ve Fed Başkanı Powell’ın da akabinde gazetecilerle bir video konferans yapması bekleniyor.

Hiç kimse gösterge faiz oranında herhangi bir değişiklik beklemiyor ancak Fed’in bakışı önemli.  Açıklama, Fed’in oranları ne kadar süre sıfırda bırakmayı planladığı ile başlayabilir.  Politika belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesi’nin ekonominin nasıl gelişeceğini düşündüğüne dair bir bakış sunabilir.

Bununla birlikte, Fed’in piyasaları ve ekonomiyi koronavirüs krizi boyunca yönlendirirken dikkate alacağı başka politika hareketleri de var.

Oranların ne kadar düşük kalacağına dair daha açık rehberlik ve uzun vadeli oranların düşürülmesini hedefleyen varlık alımları konusunda verilecek ipuçları, piyasaların performansını belirleyici olabilir.

Fakat belki de daha önemlisi, Mart ayından bu yana izlediğimiz şekilde, Fed’in “merkez bankacılığını” yeniden tanımlıyor olma hali.

Fed; ABD ekonomisini koronavirüs pandemisinden izole etme çabasında işletmelere, eyaletlere ve şehirlere geniş çapta borç vererek, bir krizde merkez bankasından kimin, hangi şartlar ve ne gibi risklerle para alacağı hakkında yüzyıllık tabuları yıkıyor.

ABD Hazine menkul kıymetlerinin büyük ölçekli alımları ile Fed, merkez bankasının yükselen federal borcu finanse etmek için yapacağı şeyleri esnekleştirmekte ve bu tam da genellikle kaçınmaya çalıştığı siyasi kararları daha da derinleştiren eylemler.

Fed yöneticileri bunların hiçbirini yapmaktan hoşlanmazlar. Fakat daha iyi bir alternatifleri olmadığına inanıyorlar.

Ekonomistler, merkez bankasının tahvil, kredi ve yeni programlar portföyünün geçen yılki seviyesi 4 trilyon doların biraz altından bu sene sonunda 8 – 11 trilyon dolar arasına yükseleceğini öngörüyorlar. Bu yeni seviye 2007-09 mali krizinden sonra ulaşılan boyutun iki katı ve ABD yıllık ekonomik üretiminin neredeyse yarısı.

Wall Street Journal hesaplamalarına göre, bu bilanço Fed’in ekonomideki rolünü Büyük Buhran veya II. Dünya Savaşı’ndan çok daha büyük hale getirecek. 22 Nisan’da bilançosu 6.57 trilyon dolara ulaştı bile.

Columbia Üniversitesi tarih profesörü, finansal krizler ve savaş hakkında yazan Adam Tooze “Fed, daha önce hiç olmadığı yerlere gönderiliyor” diyor. Virüsün neden olduğu finansal ve ekonomik şoklar nedeniyle, merkez bankası yetkililerinin “kontrol edemedikleri ve normalde dokunmayacakları bir alana çekildiklerini, ancak bu kez içeri girmek zorunda hissettiklerini ve bu nedenle de güçlü girdiklerini” ekliyor.

Fed’in aldığı riskler arasında: bazı programların çalışmaması, yetkililerin açıkladıkları önlemleri geriye çekemeyeceği, politikacıların merkez bankası araçlarının çözmek için tasarlanmadığı sorunlara yönlendirmeye alışması ve Merkez bankasının seçimleriyle ilgili zaman içinde artacak kamuoyu hoşnutsuzluğu ile toritesinin aşınması.

Özellikle bu son risk oldukça belirgin, çünkü Fed’in araçları küçük firmalardansa sermaye piyasalarından borç alan büyük firmalara yardım etmeye daha uygun.

Yatırım fonu yöneticisi Oaktree Capital Management, “İflassız kapitalizm cehennemsiz Katolikliğe benziyor.  Katılımcılarda kayıp korkusu olduğunda pazarlar en iyi şekilde çalışıyor.” Powell’ın eylemlerinin yanlış olduğunu ima etmek istemediğini eklerken “Bir şeyin olumsuz, istenmeyen sonuçları olabileceği gerçeği, bunun bir hata olduğu anlamına gelmez” dedi.

Mart ayı ortalarında faiz oranlarını sıfıra yaklaştıran Fed, piyasaları istikrara kavuşturmak için bir dizi tahvil alım programı başlattı. 16 Mart ve 16 Nisan arasında Hazine ve ipotek teminatlarını günde yaklaşık 79 milyar dolarlık bir hızla satın aldı. Karşılaştırma olarak verirsek, 2012 ve 2014 arasında Fed ayda yaklaşık 85 milyar dolar satın almıştı.

Fed alımları, Hazine’nin doğrudan hane halklarına çek göndermesi ve işsizlik sigortasına daha fazla harcama yapması gibi hızla artan hükümetin borcunu ucuz bir şekilde finanse etmesine yardımcı olur.

Merkez bankası şimdi, doğrudan şirketlere, eyalet ve yerel yönetimlere kredi vermek için Hazine ile ortaklaşa programlar yapan ikinci bir dalga hazırlıyor. Kongre, Hazine’ye merkez bankasıyla işbirliği içinde çalışması için 454 milyar dolar sağladı.

Hazine kötüye giden kredilerden ilk dilimini üstlenirken, Fed Kongre’nin tahsis ettiği miktarın 10 katını ödünç verecek. Hazine şu ana kadar bu fonların yaklaşık %40’ını dokuz farklı programdan bazılarına yönlendirirken miktarları genişletmek veya başkalarını eklemek için de alan bırakmış durumda.

Kongre, Fed’i yardıma kısmen 2008 bankacılık krizine müdahale etme kabiliyeti ve birçok kurumun aksine hızlı hareket edebilme kapasitesine sahip olduğu için çağırdı. Hem de politize olmamış oluşu biri nev katalizör haline dönüşüyor Kongre açısından.

Dolayosıyla, Fed’in bu haftaki toplantısında sadece faiz ve miktarsal genişleme zamanlaması konu olmayacak. Aynı zamanda, son birkaç hafta içinde açıklanan bir dizi programın uygulanmasına ve tahvil satın alma programlarının ne kadar ileriye götürüleceğine odaklanacak.

Fed, uygun olmayan işletmelere borç vermek istemese de, nakit akışının geçici olarak kesilmesi nedeniyle sürdürülebilir işletmelerin de batmasına izin vermek istemiyor. Bu ikisi arasında ayrım yapmak, özellikle de şimdi çok zor. Amerikalılar evlerinde oturdukça, nakit akışı sorunlarının toplu batışlara dönmesi ise sadece bir zaman meselesi olduğundan Fed her yere müdahele edip, yeni çağın merkez bankacılığının da sınırlarını çiziyor.