• ALTIN (TL/GR)
    448,83
    % -1,90
  • ÇEYREK ALTIN
    730,20
    % -2,68
  • AMERIKAN DOLARI
    7,8187
    % -0,74
  • € EURO
    9,3602
    % -0,39
  • £ POUND
    10,4091
    % -1,19
  • ¥ YUAN
    1,1890
    % -0,71
  • РУБ RUBLE
    0,1027
    % -1,28
  • BIST 100
    1.328,73
    % -1,02

Faturaların yüzde 33’ü haksız! Yüksek faturayı şikayet edin

Faturaların yüzde 33’ü haksız! Yüksek faturayı şikayet edin

Salgın devrinde fatura bedelleri içinden çıkılmaz hal aldı. Faturalar tüketicilerin şikayet ettiği 2. husus oldu. Kuvvette kişiselleştirmenin ağır faturası yurttaşlara yazılıyor. Temel gereksinimlerde vergilerin sıfırlandırılması talep ediliyor

Faturaların yüzde 33'ü haksız! Yüksek faturayı şikayet edin

Kovid-19 nedeniyle işsiz kalan, dükkanını kapatan ekonomik darboğaza giren vatandaşlar, elektrik, su ve doğalgaz faturalarına yansılı. Daima meskende kalmak zorunda olanlar, mutfak masrafıyla baş edemiyor. Faturalarda ve besinde vergilerin sıfırlanması talep ediliyor. Faturaların yüksek gelmesi, son bir ayda tüketicilerin en çok şikayet ettiği 2. husus oldu.

1980'lerden bu yana izlenen şahsileştirme siyasetleri sonucu kişiselleştirilen elektrik, doğalgaz dağıtım şirketlerinin insafına bırakılan vatandaşlar, şu an hizmetler kesilmese de ödenmeyen faturalarını, üç ay sonra nasıl ödeyeceklerini düşünüyor.

Öte yandan okunmayan sayaçlardan, 'sayaç okuma' bedeli alınıyor. Kovid-19 tedbirleri kapsamında sayaç okumaya gönderilmeyen işçi, fatura götürmek için konut ve işyerlerinin kapısını çalıyor.

GÖSTERMEDEN ALIYORLAR

Elektrikten yüzde 18, doğalgazdan yüzde 18, azıktan ve sudan yüzde 8 Katma Bedel Vergisi (KDV) alınıyor. Bunun yanında faturalarda da, ÖTV, kuvvet fonu, TRT hakkı, atık su bedeli, Etraf Aklık Vergisi de bulunuyor. Bu bedeller 'dağıtım bedeli' ismiyle faturalara yansıyordu. Artık tüketim bedellerinin içine yediriliyor.

'ALIM GÜCÜ DÜŞTÜ VERGİLER AYNI'

Tüketici Hakları Derneği Yöneticisi Turhan Çakar, “İşsizlik 10 milyonu aştı” dedi ve şöyle sürdürdü: “Zaten beşerler külfet içinde. Temel hizmetlere erişmekte sorun yaşıyorlar. Alım gücü azaldı lakin vergiler tıpkı. Kapanan şirketler, esnaf, firmalar… Milyonlarca kayıt dışı çalışan işsiz… Bunların evlatları da var… Artık durum dört ay evvelki üzere değil. Bu kişiler para almıyor lakin vergi veriyor.”

'ÖZELLEŞTİRMENİN CEZASINI HALK ÇEKİYOR'

Çakar, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) kişiselleştirilmesinin cezasını halkın çektiğini vurguladı: “Özelleştirmeler ülkeyi bitirdi. KİT'ler kamu yararı anlayışıyla çalışıyordu. 300 kadar KİT yerli ve yabancılara peşkeş çekildi, kişiselleştirildi. Sonra işsizlik de arttı, yoksulluk da… Artık şahsileşen firmalar istediği üzere artırım yapıyor. Topluluk bunun cezasını çekiyor. Bu kişiselleştirmeler Batı'nın dayatmasıydı, 80'lerde başladı. 2000'li yıllara yüzde 80'den ziyadesi AKP periyodunda yapıldı.”

ÜÇ AY SONRA VATANDAŞA İKRAMİYE Mİ ÇIKACAK!

Kıyaslama yoluyla gönderilen faturalar önünde vatandaşların şaşkın olduğunu söyleyen Tüketici Dernekleri Federasyonu Lideri Aziz Koçal, salgın vadesince elektrik ve doğalgazda kesintisi olmayacağının açıklandığını tabir etti. Koçal, salgınla uğraş sürecinde alınan tedbirlerin ahir biriken faturaların nasıl ödeneceğini sorarak şöyle dedi:

“Biriken bu faturalara bir de gecikme artırımı uygulanacak. Uygulanmayacağı cihetinde rastgele bir açıklama yapılmadı. Ekonomik olarak çıkmaza düşen, mütemadi fakirleşen tüketiciye üç ay sonra ikramiye mi çıkacak?”

'ŞİKAYETTE 2. SIRA KABARIK FATURALARDA'

Koçal son bir ay içinde federasyon bileşeni 103 büroya gelen şikayetleri değerlendirdiklerini kaydederek şu haberleri verdi:

“Şikayet hususlarında 2. sırayı faturaların yüksekliği alıyor. Oturulmayan meskenlere, örtülü olan işyerlerine kıyaslama yolu ile faturalar kesildiği de şikayetler arasındadır. Bu durumda olan tüketiciler, faturalarının yüksek geldiğinden emin olan vatandaşlarımız, kesinlikle ilgili dağıtım şirketlerine yazılı müracaatta bulunsunlar, faturaların düzeltilmesini talep etsinler. İşyeri dışında olan faturalar ile ilgili kurumdan doyurucu yanıt gelmemesi durumunda, Tüketici Hakem Heyetlerini arayabilirler.”

TEMEL HAKLAR

Faturaların devlet, dağıtım şirketleri ve operatörler tarafından ödenmesini talep eden Koçal şunları söyledi:

“Gelişen ve değişen yerküre kaidelerinde ısınma, aydınlanma, içecek su bulma, haberleşme üzere bütün gereksinimler tüketicinin en temel haklarıdır. Binaenaleyh bu hizmetlerin kamu hizmeti olarak verilmesi gerekir. Memleketimizde kişiselleştirme nedeniyle temel hizmetler şahsi şirketler tarafından verilmeye başlandı. Ödenemeyen ve yüksek gelen faturaların nedeni bu şahsileştirme.”

FATURALARIN YÜZDE 33’Ü HAKSIZ

Çakar, muhabere, dağıtım, perakende satış, sayaç okuma ve kayıp kaçak bedellerinin faturanın yüzde 33'ünü oluşturduğunu, bu mevzuyu yargıya taşıdıklarını söyledi. Danıştay'a açtıkları davayı kazandıklarını hatırlatan Çakar, kesintilerin öbür isim altında sürdürüldüğünü vurguladı: “Danıştay bunun hukuk ve adalet unsurlarına ters olduğunu bildirdi. O periyot çıkarılan kanunla bunlar tek kalemde toplanarak, 'dağıtım bedeli' oldu.”

'TİCARİ SIR' AÇIKLAMASI

Memleketimizde elektrik, doğalgaz fiyatlarının yerküre piyasasına nazaran daha ziyade olduğunu söyleyen Koçal, “Bu fiyatların aşağı çekilmesinde, vergilerin düşürülmesinde katı tavır izlenmektedir” tabirlerini kullandı. Koçal, Kuvvet ve Alışılmış Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'in “Doğalgaz neden çok pahalı alınıyor” sorusuna “Ticari sır” açıklaması yapmasını eleştirdi. Koçal şu görüşleri lisana getrdi:

“Bizim halk olarak tükettiğimiz kuvvetin, doğalgazın neden pahalıya alındığını bilme hakkımız yok mu, bu nasıl bir ticari sırdır ki şirketler her şeyi biliyor halkın hiçbir şeyi bilmemesi gerekiyor. Bu tavırdan vazgeçilmesi, kamuoyuna doyurucu açıklama yapılması, fiyatların global fiyatlar seviyesine çekilmesi gerekir. Faturalarda vergiler sıfırlanmalı, ek kalemlerden vazgeçilmeli, kalan fiyatları da devlet ve dağıtım şirketleri ile operatörler ödemelidir.”

Sıla Kemahlı/Aydınlık