• ALTIN (TL/GR)
    495,59
    % -0,30
  • ÇEYREK ALTIN
    803,00
    % 0,00
  • AMERIKAN DOLARI
    8,7540
    % 0,21
  • € EURO
    10,3906
    % -0,29
  • £ POUND
    12,0890
    % -0,81
  • ¥ YUAN
    1,3527
    % 0,00
  • РУБ RUBLE
    0,1202
    % -0,46
  • BIST 100
    1.391,06
    % -1,63

Elektrik piyasasında vadeli süreç devri

Elektrik piyasasında vadeli süreç devri

Türkiye’nin güç Borsası Kuvvet Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) bünyesinde ileri tarihli süreçlere imkan verecek Vadeli Elektrik Piyasasında (VEP) uygulanacak metot ve esaslar belirlendi.

Güç Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK), Vadeli Elektrik Piyasası İşletim Yol ve Esaslarına ait Heyet Kararı, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Buna nazaran, gelişmiş kuvvet piyasalarındaki piyasa enstrümanlarından olan ve EPİAŞ bünyesinde kurulacak VEP’le, piyasa iştirakçilerine fizikî teslimat yükümlülüğü doğuran ileri tarihli süreçler muteber, şeffaf, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda gerçekleştirilebilecek.

Mütemadi ticaret metoduyla işleyecek VEP’te süreçler teklif yeri, teslimat devri ve yük tipi bazında gerçekleştirilecek. VEP kontratları, kontratın taraflarına ilgili teslimat devri boyunca, ilgili teklif kesiminde, teslimat periyodunun teslimata bahis olan günlerinde, ilgili yük tipinin kapsadığı saatlerde her saat eşit ölçüde olacak biçimde 1 lot yani 0,1 megavatsaat ve katları elektrik veriş yahut çekiş yükümlülüğü getirecek.

Piyasa iştirakçilerinin gelecekte yapmayı planladığı ticaretin hacmini de kendilerinin belirleyebileceği VEP’te, bir piyasa iştirakçisi süreç yaparken EPİAŞ’ın işletmiş olduğu spot piyasalarda olduğu üzere merkezi karşı tarafı hizmeti alabilecek ve ilgili kontratın fizikî teslimatına ait bir mesele ile karşılaşmayacak.

EPİAŞ bu kontrata ait teslimatın garantörü konumunda olacak ve piyasa iştirakçileri VEP ile fiyat riskinden korunabileceği üzere geleceğe yönelik fiyat beklentilerini görme imkanına da sahip olabilecek.

– Yıl sonu itibariyle devreye alınması bekleniyor

AA muhabirinin EPDK yetkililerinden aldığı habere nazaran, VEP’in hayata geçme sürecinde piyasa kurgusu üzerine yapılan çalışmalar tamamlanırken, gelecek devirde teknik alt yapının tamamlanmasıyla VEP’in 1 Aralık 2020 tarihinde devreye alınması ve 2021 yılı için VEP’te süreçlerin başlaması planlanıyor.

EPDK yetkilileri VEP’te yapılacak süreçlerin detaylarına ait ise şu malumatları paylaştı:

“Vadeli süreçler organize piyasalarda yapılabildiği üzere tezgah üstü piyasalarda da ikili muahedeler yoluyla yapılabilmektedir. Tezgah üstü piyasalarda piyasa iştirakçileri vadeli süreç yapabilmektedir ama tezgah üstü piyasalarda yapılan süreçlerin detayları öbür iştirakçilere duyurulmadığı için geleceğe yönelik fiyat keşfi fonksiyonu gerçekleşmemektedir. Bu nedenle organize piyasa olarak işletilen vadeli piyasaların varlığı değer arz etmektedir. Sair taraftan VEP’in devreye alınmasıyla birlikte bu platform dışında yapılan ve piyasa idare sistemine bildirilen ikili mutabakatlar da VEP’e taşınarak merkezi taraf garantisi altına alınabilecektir. Vadeli elektrik piyasasının kurgusu, yerküredeki vesair uygun örnekleri ile memleketimiz elektrik piyasasının dinamikleri doğrultusunda piyasa iştirakçilerinin beklenti ve muhtaçlıkları dikkate alınarak belirlenmiştir.”

– Temerrüt garanti hesabı kurulacak

Yapılan kanun değişikliğiyle VEP dışında elektrik piyasasında konumunu alacak olan bir öbür hususun ise Temerrüt Garanti Hesabının (TGH) kurulması olacağını aktaran yetkililer, VEP’te, işletilen spot piyasa örneklerinde olduğu üzere piyasa iştirakçilerinin ve EPİAŞ’ın maruz kalabileceği olası risklerin belirleneceğine dikkati çekti.

Yetkililer bu risklerin yönetilmesinde kullanılacak olan teminat cinsleri ve bu teminatların hesaplama metotlarının uygulanmasıyla birlikte TGH pratiğinin da sisteme entegre edileceğini belirterek, TGH’nin işlevine ait şunları paylaştı:

“TGH işlevi ise şu formda olacak. Bir piyasa iştirakçisinin VEP’te tanımlanan teminatlarının gayrikâfi kalması durumunda temerrüt eden piyasa iştirakçisinin temerrüt garanti hesabı ek hakkına başvurulacaktır. Temerrüt eden piyasa iştirakçisinin temerrüt garanti hesabı ek hissesinin ehliyetsiz kalması durumunda gayrı piyasa iştirakçilerinin temerrüt garanti hesabı ek hakları kullanılarak ilgili mali risk bertaraf edilecektir.”

Öte yandan, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında Elektrik Piyasası Dengeleme Uzlaştırma Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle VEP’e ait tarif, teklif, fiyat, teklif eşleşmesi ve ticari süreç onayı üzere teknik hususlar da Yönetmeliğe işlenerek yürürlüğe alındı.