v Ekonomideki Tahribat Ağır Olacak: 211 Bin Işletme Kapandı | Kredimi Hesapla
  • ALTIN (TL/GR)
    501,64
    % 0,88
  • ÇEYREK ALTIN
    812,60
    % 0,77
  • AMERIKAN DOLARI
    8,3266
    % 0,44
  • € EURO
    9,7374
    % 0,51
  • £ POUND
    10,7784
    % 0,36
  • ¥ YUAN
    1,2444
    % 0,91
  • РУБ RUBLE
    0,1057
    % 0,54
  • BIST 100
    1.126,99
    % -2,22

Ekonomideki tahribat ağır olacak: 211 Bin işletme kapandı

Ekonomideki tahribat ağır olacak: 211 Bin işletme kapandı

İçişleri Bakanlığı’nın rakamlarına nazaran, 211 bin 670 işletme koronavirüs bunalımı nedeniyle kapandı. Kapanan işyerlerinin, vergi, Bağ-kur vs. ödemeleri örtük kaldıkları periyot için kaldırılmalıdır.

Ekonomideki tahribat ağır olacak: 211 Bin işletme kapandı

CHP, hazırladığı “Kovit-19 raporunda, koronavirüsün, istihdam yüklü başta otomotiv, yan sanayi ve dokumacılık olmak üzere, lojistik, turizm ve ihracat olmak üzere bir çok kolu durma noktasına getirdiğini, bunun da işsizliği süratle artıracağını vea kayıt dışı çalışanlarla birlikte toplumsal bölümlerin hepsi için bir himaye programının açıklanması gerektiğini belirtti.

CHP Antalya Milletvekili Yavuz Osman Budak, ” Türkiye Ekonomisi'nde Covid-19 Tahribatı” raporunda iktisatta tahribatın büyük olacağına dikkat çekti.  Türkiye iktisadının bağışıklığı düşük olduğu anda virüse yakalandığını kaydeden Budak,” Şayet Türkiye bu bunalıma tahlil arayacaksa ILO'nun da işaret ettiği üzere kırılgan kümeleri koruyacak bir toplumsal himaye programını gündemine almalıdır.  Devletin vatandaşlarına acil gereksinimlerini karşılamak için ödeme yapması kaçınılmazdır”dedi. 

Budak, otomotiv, dokumacılık, mobilya üzere Türkiye'nin ihracatçı kolları gerek hammadde-ara mal külfeti gerekse ihracat pazarlarındaki karantina tatbikleri nedeniyle üretemez hale geldiğini belirti.  3 Nisan'dan sonra Türkiye'deki tüm otomotiv firmalarının üretimlerine ara vermiş olacaklarına dikkat çeken Budak,  Otomotiv ana endüstrinde 50.000, yan sanayiinde ise 200.000 olmak üzere yaklaşık 250.000 kişinin istihdam edildiği ve bu sayının dağıtım, pazarlama ve satış ağlarında çalışanlar ile birlikte 400.000 kişi olduğunun bilinmekte olduğunu kaydetti.  Tekstil kesimindeki istihdam sayısının 1.5 milyon civarında olduğunu da kaydeden Budak, şu anda dokumacılık firmalarının yüzde 80'inin işlerini durdurduğunu belirtti. Budak ayrıyeten önlemsizlik halinin devam etmesi durumunda dokuma kolunda makinaların durabileceğini lisana getirdi.

Budak şunları söyledi: ” Memleket iktisadı aslında yüksek pahalılık, işsizlik, bütçe açığı ve düşük büyümenin içinde çırpınırken, memlekete giren net yabancı kapital ölçüsü da dramatik halde düşüyordu. Üstelik Merkez Bankası'nın hem döviz rezervleri hem de yedek akçesi tükenmişti. Salgın, başta turizm ve lojistik olmak üzere neredeyse tüm hizmetler kesimini ve memleketin ihracatçı kollarını can hanesinden vurmuştur. Devletin ihracatçı bölümleri üretimlerini durdururken, son kademe dramatik bir istihdam düşüşü ile karşılaşılması ve durgunluğun tüm kesimlere yayılması artık sürpriz olmayacaktır. Türkiye'nin bir salgınla savaş stratejisi olmadığı üzere, ekonomik bunalımı çözebilecek bir stratejisi de bulunmamaktadır. Elde bulunan tek savaş enstrümanın, yıllardır vergilerini bugünler için ödeyen vatandaşlardan “bağış” istemek olduğunu görmek ayrıyeten trajiktir. Hükümetin kıt kaynakları en verimli ve adaletli formda nasıl kullanılacağını şeffaf bir halde belirlemesi ve hayata geçirmesi gerekmektedir. Zira önemli maliye siyaseti temel olarak devletin elini taşın altına koyması demektir.” 

Milletlerarası Çalışma Örgütü (ILO)'nun belirtmiş olduğu kırılgan öbeklerin korunması Türkiye iktisadı için de değerli bir gündem hususu olduğuna dikkat çeken Budak, şunları belirtti: ”  Türkiye iktisadı göz önüne alındığında, hali hazırda 4.5 milyon işsiz bulunmaktadır.  Ücretsiz aile personelleri ile kendi hesabına çalışanları topladığımızda yaklaşık 7.6 milyon bireye ulaşmaktadır. Bu öbekte istihdam edilenlerin 5.9 milyonu rastgele bir içtimaî güvenlik sistemine kayıtlı bulunmamaktadır. Başkaca Türkiye'de istihdam edilen 3.5 milyon fiyatlı de kayıt dışı bir formda istihdam edilmektedir ve her türlü içtimaî himayeden mahrumdur. Yekun kayıt dışı istihdam 9.7 milyon'dur  ”  Kısa Çalışma ödeneği mekanizmasının hızlandırılması ve kapsamının geliştirilmesi gerektiğine de vurgu yapan Budak, bakanlık bünyesinde acil fiil öbeği oluşturulmasının değerli olduğunu lisana getirdi.

211 BİN 670 İŞLETME KAPANDI

İşyerini kapatmak zorunda kalan esnafa da kaynak aktarılmasının kıymetli olduğunu kaydeden CHP'li  Budak, şunları tabir etti: ” Günlük geliri ile hayatını devam ettiren esnafa hibe ödemeleri yapılması gerekmektedir. İçişleri Bakanlığı'nın rakamlarına nazaran, 211 bin 670 işletme koronavirüs buhranı nedeniyle kapandı. Kapanan işyerlerinin, vergi, Bağ-kur vs. ödemeleri gizli kaldıkları periyot için kaldırılmalıdır. Strtaejik şirketlerin kamulaştırılması düşünülmelidir. İstihdam kayıplarını ve üretimin devamlılığını sağlamanın en muteber yolu, çetinde olan ve üretimde problem yaşayan şirketlerin kamulaştırılması ya da pay alımı yoluyla bu şirketlere devletin ortak olmasıdır. Buhrandan etkilenecek olan turizm bölümüne acil müdahale edilmelidir. Geçen sene 35 milyar dolar gelir sağlayarak cari açığın kapatılmasında son kademe kilit bir rol oynayan turizm kesimi, direkt 1.7 milyon, dolaylı olarak 2.5 milyon kimseye istihdam sağlamaktadır. Otellerin peşi sıra kapandığı, havayolu şirketlerinin uçuşlarını büyük nispette durdurduğu bir ortamda turizm dalına hususî bir acil aksiyon planı hazırlanmalıdır.  Bu kapsamda, turizm bölümünün bankalara olan borçları 97 milyar TL'yi aşmıştır. Bu kredilerin, gerekirse getirileri silinerek tekrar yapılandırılmaları istihdam kaybının önlenmesi için gereklidir.”  

Koronavirüs ile savaşta devletin kaynak bulma sorunun en temel sorun olduğunu söz eden Budak, şunları kaydetti: “AKP Hükümeti'nin memleketler arası kuruluşlardan borç bulabilmesi çok mümkün görünmemektedir. Mevcut koşullarda alınabilecek tedbirlerin başında acil fiil planı ve ek bütçe hazırlanması olduğunu anlatan Budak, Hükümetin kıt kaynakları en verimli biçimde, hangi kollara aktaracağını belirlemesi ve şeffaf biçimde planlama yapması gerekmektedir. Merkezi bütçede ertelenebilir harcamalar (devletin garanti ödemeleri, vb) oluşturulacak ek bütçeye aktarılmalı, yapılacak borçlanmalar da direkt bu bütçede mekan almalıdır..  Toplanan kaynakların öncelikle istihdam ve gelir kaybının önlenmesinde kullanılması gerektiğini lisana getiren Budak, ” İşten çıkarmalar muvakkat olarak yasaklanmalıdır. Koronavirüsü nedeniyle üretimi etkilenen şirketlerin emekçilerinin maaşlarını karşılamak öncelikli siyaset olmalıdır. İşten çıkarmaların yasaklandığı Yunanistan her çalışana 800 Euro kaynak aktarmaktadır. Güney Kore de işlerini kaybettiği için istihdamı azaltacak KOBİ'lerin istihdamı azaltmamaları için yaklaşık 2 milyar dolar kaynak ayırmıştır “dedi.